Zwanger worden: tips om je kansen te vergroten

De eerste stap: weten wanneer je vruchtbaar bent

Als je besluit dat je graag een kindje wilt, is het fijn om te weten hoe je cyclus werkt. Elke maand rijpt er een eitje in een van je eierstokken, dat tijdens de ovulatie vrijkomt. Dit eitje is maar 12 tot 24 uur bevruchtbaar. Zaadcellen kunnen daarentegen tot wel vijf dagen overleven in je baarmoeder en eileiders.

Dat betekent dat je vruchtbare periode eigenlijk begint rond vijf dagen voor je eisprong en eindigt op de dag van de eisprong zelf. Bij een regelmatige cyclus van 28 dagen vindt de ovulatie meestal plaats rond dag 14. Maar niet elke vrouw heeft een cyclus van precies 28 dagen, dus het is slim om je eigen patroon te leren kennen.

Een handige manier om je eisprong te voorspellen is het bijhouden van je vruchtbare dagen. Je kunt hiervoor een app gebruiken, je lichaamstemperatuur meten of letten op veranderingen in je cervixslijm. Rond de eisprong wordt het slijm helder, glad en rekbaar, een beetje als rauw eiwit.

Hoe vaak vrijen voor de beste kansen?

Een veelgestelde vraag is: hoe vaak moet je eigenlijk vrijen om zwanger te worden? Het korte antwoord is: regelmatig, maar zonder stress. Elke twee tot drie dagen vrijen gedurende je hele cyclus geeft je de beste kansen zonder dat het een taak wordt.

Als je precies weet wanneer je eisprong plaatsvindt, is het slim om in de dagen ervoor en op de dag zelf gemeenschap te hebben. Maar probeer er geen schema van te maken dat alle spontaniteit wegneemt. Stress kan namelijk een negatief effect hebben op je vruchtbaarheid.

Veel stellen maken zich zorgen als het niet meteen lukt. Dat is heel begrijpelijk, maar weet dat het volkomen normaal is als het een aantal maanden duurt. Bij gezonde stellen onder de 35 jaar wordt geadviseerd om pas na een jaar actief proberen contact op te nemen met je huisarts. Ben je ouder dan 35, dan mag je al na een half jaar aan de bel trekken.

Een tip die vaak vergeten wordt: blijf na het vrijen even rustig liggen. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit echt helpt, maar het kan geen kwaad en het geeft je even een moment van rust samen.

Voeding en supplementen die helpen

Een gezonde voeding is een van de belangrijkste dingen die je kunt doen als je zwanger wilt worden. Je lichaam heeft de juiste bouwstoffen nodig om een eitje te laten rijpen, een bevruchting mogelijk te maken en een vroege zwangerschap te ondersteunen.

Begin minimaal vier weken voor de conceptie, maar liefst eerder, met het slikken van foliumzuur. De aanbevolen dosis is 400 microgram per dag. Foliumzuur helpt bij de aanleg van het zenuwstelsel van je baby en vermindert de kans op een open ruggetje (spina bifida) aanzienlijk.

Zorg daarnaast voor voldoende van deze voedingsstoffen:

• IJzer - belangrijk voor de aanmaak van rode bloedcellen. Eet voldoende rood vlees, peulvruchten en groene bladgroenten.
• Vitamine D - essentieel voor je immuunsysteem en botopbouw. In Nederland krijgen we te weinig zonlicht, dus een supplement van 10 microgram per dag wordt aangeraden.
• Omega-3 vetzuren - goed voor de ontwikkeling van de hersenen en ogen van je toekomstige baby. Eet twee keer per week vette vis of neem een supplement.
• Zink - speelt een rol bij de celdeling en is belangrijk voor zowel mannelijke als vrouwelijke vruchtbaarheid.
• Calcium - nodig voor de botopbouw van je baby. Zuivelproducten, broccoli en amandelen zijn goede bronnen.

Probeer ook suiker en bewerkte voeding te beperken. Een stabiele bloedsuikerspiegel heeft een positief effect op je hormoonhuishouding en daarmee op je vruchtbaarheid.

Leefstijl: wat je beter kunt laten

Naast wat je wel kunt doen, zijn er ook dingen die je beter kunt vermijden als je zwanger wilt worden. Roken is een van de grootste boosdoeners. Het vermindert de kwaliteit van je eicellen, verstoort je cyclus en verlaagt de kans op een succesvolle innesteling. Ook passief roken is schadelijk.

Alcohol is een ander punt van aandacht. Hoewel een enkel glaasje waarschijnlijk geen kwaad kan, is het advies om helemaal te stoppen zodra je actief probeert zwanger te worden. Alcohol kan de eisprong verstoren en in een vroege zwangerschap, als je nog niet weet dat je zwanger bent, schadelijk zijn voor het embryo.

Cafeïne mag je in beperkte mate blijven gebruiken. Tot 200 milligram per dag, dat is ongeveer twee kopjes koffie, wordt als veilig beschouwd. Maar probeer het niet te overdrijven, want te veel cafeïne kan de bloedtoevoer naar je baarmoeder verminderen.

Bewegen is goed, maar overdrijf het niet. Intensief sporten kan je cyclus verstoren. Matige beweging zoals wandelen, zwemmen of yoga is ideaal. Het helpt bij stressvermindering en houdt je lichaam fit voor een zwangerschap.

Stress verminderen: makkelijker gezegd dan gedaan

Je hebt het vast al vaker gehoord: ontspan, dan komt het vanzelf. Hoewel dat advies soms frustrerend kan zijn, zit er wel een kern van waarheid in. Chronische stress kan je hormoonhuishouding verstoren en daarmee je eisprong beinvloeden.

Het stresshormoon cortisol kan de productie van GnRH (gonadotropine-releasing hormoon) remmen. Dit hormoon is essentieel voor het op gang brengen van je eisprong. Een verstoorde eisprong betekent minder kansen op bevruchting.

Maar hoe verminder je stress als je zo graag zwanger wilt worden? Hier zijn een paar praktische tips:

1. Praat erover met je partner. Deel je zorgen en gevoelens. Samen staan jullie sterker.
2. Beweeg regelmatig. Een dagelijkse wandeling van 30 minuten doet al wonderen voor je stressniveau.
3. Probeer mindfulness of meditatie. Er zijn speciale apps met oefeningen gericht op vruchtbaarheid.
4. Beperk het googelen. Het is verleidelijk om elk symptoom op te zoeken, maar het kan je angst vergroten.
5. Geef jezelf toestemming om het even los te laten. Plan leuke activiteiten die niets met zwanger worden te maken hebben.

Onthoud dat elke vrouw en elk stel een eigen traject heeft. Vergelijk jezelf niet met anderen. Sommige vrouwen worden in de eerste cyclus zwanger, bij anderen duurt het langer. Beide scenario's zijn normaal.

Wanneer naar de huisarts of verloskundige?

Hoewel geduld belangrijk is, zijn er situaties waarin het verstandig is om eerder medisch advies te vragen. Neem contact op met je huisarts als je na een jaar regelmatig onbeschermde gemeenschap niet zwanger bent. Ben je ouder dan 36 jaar? Ga dan al na zes maanden.

Ga ook eerder langs als je onregelmatige menstruaties hebt, als je cyclus korter is dan 21 dagen of langer dan 35 dagen, als je eerder een miskraam hebt gehad, of als je een bekende aandoening hebt zoals PCOS of endometriose.

Je huisarts kan basaal bloedonderzoek doen om je hormoonwaarden te controleren. Denk aan FSH, LH, progesteron en schildklierhormonen. Ook een zaadcelanalyse voor je partner is een van de eerste stappen. Bij ongeveer 30 procent van de stellen met vruchtbaarheidsproblemen ligt de oorzaak (deels) bij de man.

Schroom niet om hulp te vragen. Het betekent niet dat er iets mis is, het betekent dat je actief bezig bent met jullie kinderwens. En dat is juist iets om trots op te zijn.

Conclusie

Zwanger worden is voor sommige stellen een fluitje van een cent, maar voor anderen een langer traject dat geduld en doorzettingsvermogen vraagt. Door je vruchtbare dagen te leren kennen, gezond te eten, op tijd te beginnen met foliumzuur en een gezonde leefstijl aan te houden, geef je jezelf de beste kansen.

Probeer er samen met je partner van te genieten en leg niet te veel druk op jezelf. En vergeet niet: je bent niet alleen. Er zijn veel vrouwen en stellen die hetzelfde meemaken, en er is altijd professionele hulp beschikbaar als je die nodig hebt.

Let op: dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd je verloskundige of gynaecoloog bij vragen of klachten.