Zwangerschapsverlof: regels en duur in 2026

Zwangerschapsverlof in Nederland: hoe zit het?

Je bent zwanger, je werkt, en ergens in het derde trimester dringt de vraag zich op: wanneer stop ik met werken? Hoe lang mag ik thuisblijven? En krijg ik dan nog betaald? Het zijn vragen die veel aanstaande moeders bezighouden — en terecht, want de regels rond zwangerschapsverlof zijn niet altijd even overzichtelijk.

Het goede nieuws: als werkneemster in Nederland heb je recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Dat recht is wettelijk vastgelegd en je werkgever mag je er niet van weerhouden. Het minder goede nieuws: de regels zijn verdeeld over verschillende soorten verlof, met verschillende ingangsmomenten, duren en voorwaarden. In dit artikel zetten we alles helder op een rij, zodat je precies weet waar je recht op hebt in 2026.

En vergis je niet: dit is niet alleen een administratieve kwestie. Het moment waarop je stopt met werken heeft invloed op je gezondheid, je herstel na de bevalling en de eerste weken met je baby. Informeer je dus goed, bespreek het met je werkgever en plan het op tijd.

Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof: het verschil

In Nederland spreken we officieel over zwangerschaps- en bevallingsverlof. Samen vormen ze het totale verlof rond de bevalling: minimaal 16 weken. Maar ze zijn opgesplitst in twee perioden met elk hun eigen regels.

Zwangerschapsverlof is het verlof vóór de bevalling. Je mag uiterlijk zes weken voor de uitgerekende datum stoppen met werken, en je moet uiterlijk vier weken voor de uitgerekende datum stoppen. Met andere woorden: je kunt kiezen of je zes, vijf of vier weken voor je uitgerekende datum begint met verlof.

Bevallingsverlof is het verlof ná de bevalling. Dit duurt minimaal tien weken en gaat in op de dag na de bevalling — ongeacht wanneer je baby geboren is.

Hoe werkt de berekening?

• Het totale verlof is altijd minimaal 16 weken
• Je kunt het zwangerschapsverlof inkorten (bijvoorbeeld vier weken in plaats van zes), maar de 'overgebleven' weken worden dan opgeteld bij je bevallingsverlof
• Als je baby eerder komt dan de uitgerekende datum, verlies je geen verlof — de dagen die je minder zwangerschapsverlof hebt gehad, worden opgeteld bij het bevallingsverlof
• Als je baby later komt dan de uitgerekende datum, worden de extra dagen zwangerschapsverlof niet afgetrokken van het bevallingsverlof — je bevallingsverlof blijft minimaal tien weken

Een rekenvoorbeeld: je uitgerekende datum is 1 juni. Je begint zes weken eerder met zwangerschapsverlof, dus op 20 april. Je baby wordt op 28 mei geboren — vier dagen eerder dan verwacht. Je zwangerschapsverlof was 5 weken en 3 dagen. De resterende 4 dagen worden opgeteld bij je bevallingsverlof. Je bevallingsverlof is nu 10 weken + 4 dagen = 10 weken en 4 dagen. Totaal: 16 weken en 4 dagen.

Wanneer meld je je zwangerschapsverlof?

Om je verlof soepel te laten verlopen, is het belangrijk om de juiste stappen op tijd te nemen.

Stap 1: Meld je zwangerschap aan je werkgever. Wettelijk ben je niet verplicht om je zwangerschap op een specifiek moment te melden, maar het is praktisch om dit rond de 12 tot 16 weken te doen — na de eerste echo en het eerste trimester. Je werkgever heeft tijd nodig om vervanging te regelen.

Stap 2: Vraag een zwangerschapsverklaring aan. Je verloskundige of gynaecoloog geeft je een zwangerschapsverklaring met daarop de uitgerekende datum. Deze heb je nodig voor de aanvraag van je uitkering.

Stap 3: Geef de gewenste ingangsdatum door. Bespreek met je werkgever wanneer je wilt starten met zwangerschapsverlof (vier, vijf of zes weken voor de uitgerekende datum). Geef dit uiterlijk drie weken voor de gewenste ingangsdatum schriftelijk door.

Stap 4: Je werkgever vraagt de uitkering aan. Je werkgever vraagt de WAZO-uitkering (Wet arbeid en zorg) aan bij het UWV. Dit moet uiterlijk twee weken voor de ingangsdatum van je verlof gebeuren. Controleer of je werkgever dit daadwerkelijk doet — het is zijn verantwoordelijkheid, maar het is jouw uitkering.

Wat krijg je betaald tijdens het verlof?

Tijdens je zwangerschaps- en bevallingsverlof ontvang je een uitkering van het UWV op basis van de Wet arbeid en zorg (WAZO). De hoogte van de uitkering is 100 procent van je dagloon, met een maximum dat jaarlijks wordt vastgesteld.

In 2026:

• De uitkering bedraagt 100% van je dagloon
• Het maximale dagloon is circa 275 euro bruto per dag (dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd)
• Als je minder verdient dan het maximale dagloon, ontvang je 100% van je eigen dagloon
• De uitkering wordt betaald door het UWV, maar in de praktijk betaalt je werkgever je salaris door en ontvangt hij de uitkering van het UWV

Belangrijk: vakantiedagen en vakantiegeld lopen gewoon door tijdens je verlof. Je bouwt ook pensioen op. Je werkgever mag je geen vakantiedagen afnemen voor je zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Bijzondere situaties

De standaardregels zijn helder, maar er zijn situaties die extra aandacht vragen.

Ziek voor of tijdens het verlof. Als je ziek wordt door je zwangerschap voordat je verlof ingaat, val je onder de Ziektewet — niet onder je reguliere ziekteverzuim. Dit is belangrijk omdat het niet meetelt voor de twee jaar ziekte die leiden tot WIA-beoordeling. Je werkgever moet dit apart melden bij het UWV. Als je ziek wordt tijdens je verlof, verandert er niets aan de duur of uitkering van je verlof.

Ziekenhuisopname van je baby. Als je baby na de geboorte in het ziekenhuis opgenomen wordt (bijvoorbeeld op de neonatale afdeling), kun je je bevallingsverlof verlengen. Het verlof wordt verlengd met het aantal dagen dat je baby in het ziekenhuis ligt, met een maximum van tien weken. Voorwaarde: de opname moet minimaal zeven dagen duren en binnen de eerste acht weken na de bevalling plaatsvinden.

Meerling. Bij een meerling (tweeling, drieling) begint je zwangerschapsverlof eerder: je mag al tien weken voor de uitgerekende datum stoppen (in plaats van zes) en je moet acht weken voor de uitgerekende datum stoppen (in plaats van vier). Het totale verlof is minimaal twintig weken in plaats van zestien.

Zelfstandige (zzp'er). Als zelfstandige heb je ook recht op een zwangerschaps- en bevallingsuitkering via de regeling ZEZ (Zelfstandig en Zwanger). De uitkering duurt minimaal 16 weken en bedraagt maximaal 100% van het minimumloon. Je vraagt deze zelf aan bij het UWV, minimaal twee weken voor de gewenste ingangsdatum.

Flexwerker of uitzendkracht. Ook met een tijdelijk contract of als uitzendkracht heb je recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Als je contract afloopt tijdens je verlof, ontvang je de uitkering rechtstreeks van het UWV in plaats van via je werkgever.

Na het bevallingsverlof: wat zijn je opties?

Na zestien weken verlof is het voor veel moeders nog te vroeg om fulltime terug te keren naar werk. Gelukkig zijn er aanvullende verlofmogelijkheden.

Ouderschapsverlof. Beide ouders hebben recht op ouderschapsverlof: 26 keer het aantal werkuren per week. Voor een fulltime werkneemster (40 uur per week) is dat 26 x 40 = 1040 uur. De eerste negen weken zijn deels betaald (70% van het dagloon, max 70% van het maximale dagloon) als je ze opneemt in het eerste levensjaar van je kind. De overige weken zijn onbetaald. Lees meer in ons artikel over ouderschapsverlof aanvragen.

Geboorteverlof voor de partner. Je partner heeft recht op een week betaald geboorteverlof direct na de geboorte en aanvullend vijf weken geboorteverlof (70% doorbetaald) in de eerste zes maanden. Lees ons artikel over geboorteverlof voor de partner.

Onbetaald verlof. In overleg met je werkgever kun je onbetaald verlof opnemen. Dit is niet wettelijk vastgelegd maar veel werkgevers zijn bereid om mee te denken, zeker als je het tijdig bespreekt.

Minder uren werken. Je hebt het recht om een verzoek in te dienen bij je werkgever om minder uren te gaan werken (Wet flexibel werken). Je werkgever mag dit alleen weigeren als er een zwaarwegend bedrijfsbelang is. Dien het verzoek minimaal twee maanden voor de gewenste ingangsdatum in.

Je rechten als zwangere werkneemster

Naast verlof heb je als zwangere werkneemster aanvullende rechten die je werkgever moet respecteren.

• Ontslagbescherming: je werkgever mag je niet ontslaan tijdens je zwangerschap en tot zes weken na je bevallingsverlof. Dit geldt ook tijdens een proeftijd
• Aangepast werk: als je werk fysiek belastend of gevaarlijk is voor je zwangerschap, moet je werkgever aangepast werk aanbieden of je vrijstellen van gevaarlijke taken
• Pauzes en rust: je hebt recht op extra pauzes als je die nodig hebt. Na terugkeer heb je recht op kolfpauzes: een kwart van je werktijd gedurende de eerste negen maanden na de bevalling, in een geschikte, afsluitbare ruimte
• Zwangerschapscontroles: je mag onder werktijd naar de verloskundige of gynaecoloog zonder dat dit wordt afgetrokken van je verlof of salaris

Ken je rechten en durf ze te bespreken met je werkgever. De meeste werkgevers werken graag mee, maar het is goed om te weten waar je staat als er onenigheid ontstaat. Bij problemen kun je terecht bij het Juridisch Loket (gratis advies) of je vakbond.

Bekijk ook ons artikel over het financieel plan voor je baby om een goed beeld te krijgen van de financiële gevolgen van minder werken of verlof opnemen.

Zwangerschapsverlof is meer dan een administratieve formaliteit. Het is de periode waarin je je voorbereidt op de bevalling, je lichaam rust geeft en straks de eerste weken met je baby doorbrengt. Neem de tijd om het goed te regelen, bespreek je wensen met je werkgever en geniet van de wetenschap dat je rechten goed geregeld zijn in Nederland. Over een paar weken heb je andere dingen aan je hoofd — en dat is precies de bedoeling.

Let op: dit artikel is informatief van aard en gebaseerd op de regels die gelden in 2026. Wet- en regelgeving kan wijzigen. Raadpleeg voor actuele informatie altijd rijksoverheid.nl of uwv.nl. Bij juridische vragen kun je terecht bij het Juridisch Loket of je vakbond.