Kraampakket: inhoud en wanneer bestellen

Wat is een kraampakket eigenlijk?

Je bent in je derde trimester en je to-do-lijst groeit sneller dan je buik. Ergens tussen de babykamer inrichten, de autostoel installeren en je geboorteplan bespreken, staat er een taak die veel aanstaande ouders even vergeten: het kraampakket bestellen. En dat is zonde, want het kraampakket is een van die dingen die je echt op tijd in huis wilt hebben.

Een kraampakket is een pakket met verzorgingsmaterialen dat je nodig hebt tijdens de kraamweek — de eerste acht tot tien dagen na de bevalling. Het bevat spullen die je kraamverzorgende gebruikt om jou en je baby te verzorgen, maar ook materialen die je zelf nodig hebt voor het herstel na de bevalling. Denk aan verbandmateriaal, onderleggers, navelverzorging en thermometers.

In Nederland is het kraampakket een vast onderdeel van de kraamzorg. Je kraamverzorgende verwacht dat het pakket klaarligt wanneer zij begint. Zonder kraampakket kan zij haar werk niet goed doen — en dat wil je voorkomen in een periode waarin je alle hulp kunt gebruiken.

Benieuwd wat een kraamverzorgende precies doet? Lees ons artikel over de kraamverzorgende: wat doet ze precies? voor een compleet overzicht.

Wat zit er in een standaard kraampakket?

De inhoud van een kraampakket verschilt per leverancier, maar de basisinhoud is grotendeels hetzelfde. Hier is wat je in een standaard kraampakket kunt verwachten:

Voor de moeder:

• Kraamverband (maandverband extra groot): speciaal dik, absorberend maandverband voor het bloedverlies na de bevalling. Je gaat hier de eerste weken flink wat van gebruiken — reken op een verbruik van zes tot tien per dag in de eerste dagen
• Onderleggers (celstof/krantenmatjes): grote, absorberende onderleggers die je op je bed, de bank of de verschoonplek legt. Beschermen tegen bloedverlies en andere vloeistoffen
• Wegwerp washandjes: voor het verschonen en schoonmaken van je baby
• Navelklemmetje en navelverzorging: gaasjes en ontsmettingsmiddel voor de navelstompverzorging van je baby
• Koordsluiting/navelklem: soms een extra navelklem als reserve
• Thermometer: een digitale thermometer om de temperatuur van je baby (en jezelf) te meten
• Zoogcompressen: om lekkende borsten op te vangen, beschikbaar in wegwerp- of wasbare variant

Voor de baby:

• Navelstomp-gaasjes: steriele gaasjes voor de verzorging van de navelstomprest
• Vitamine K-druppels: baby's krijgen vitamine K om bloedingen te voorkomen. De eerste dosis krijgt je baby bij de geboorte, daarna geef je dagelijks druppels gedurende de eerste drie maanden (bij borstvoeding)
• Vitamine D-druppels: alle baby's in Nederland krijgen dagelijks vitamine D. Dit begint direct na de geboorte en gaat door tot het vierde levensjaar

Overige materialen:

• Handschoenen (wegwerp): voor hygiënisch werken door de kraamverzorgende
• Desinfectiemiddel: voor handen en oppervlakken
• Afvalzakken: voor het hygiënisch wegwerpen van gebruikt verbandmateriaal
• Bedbeschermer: een waterdichte beschermer voor je matras

Sommige kraampakketten bevatten ook extra's zoals een badthermometer, een puntmuts voor je baby, borstvoedingsthee of een welkomstcadeautje. Dit verschilt per leverancier en per pakket.

Wanneer bestel je het kraampakket?

De vuistregel is: bestel je kraampakket rond week 30 tot 34 van je zwangerschap. Dit is vroeg genoeg om ruim op tijd te zijn (ook als je baby eerder komt dan verwacht) en laat genoeg om niet al in het eerste trimester met verzorgingsmaterialen bezig te zijn.

Tijdlijn:

• Week 28-30: begin met oriënteren. Vergelijk leveranciers, lees reviews en kies een pakket
• Week 30-34: bestel het kraampakket. De meeste leveranciers leveren binnen een week
• Week 35-36: controleer of het pakket compleet is. Leg het op een vaste plek (bijvoorbeeld in de babykamer of slaapkamer) waar je kraamverzorgende het kan vinden
• Week 37+: je baby kan nu elk moment komen. Het kraampakket moet klaarliggen

Belangrijk: wacht niet tot het laatste moment. Als je baby bij 37 weken geboren wordt (dat is a terme en komt regelmatig voor), wil je niet nog snel een kraampakket moeten bestellen vanuit het ziekenhuis. Beter een maand te vroeg dan een dag te laat.

Waar bestel je een kraampakket?

Er zijn verschillende manieren om aan een kraampakket te komen:

1. Via je kraamzorgorganisatie. Veel kraamzorgorganisaties bieden een kraampakket aan als onderdeel van hun service. Soms is dit inbegrepen bij de kraamzorg, soms betaal je er apart voor. Vraag bij je intake naar de mogelijkheden.

2. Via je zorgverzekering. Sommige zorgverzekeraars vergoeden het kraampakket (geheel of gedeeltelijk) of bieden een pakket aan via een gecontracteerde leverancier. Check je polisvoorwaarden of bel je zorgverzekeraar. De vergoeding verschilt per polis — sommige vergoeden het volledige kraampakket, andere een vast bedrag (bijvoorbeeld 30 tot 50 euro).

3. Online bestellen. Je kunt ook zelf een kraampakket bestellen bij online leveranciers. Dit kan voordeliger zijn dan via je kraamzorgorganisatie, en je hebt meer keuze in de samenstelling. Vergelijk de inhoud en prijzen van verschillende aanbieders.

4. Zelf samenstellen. Als je precies wilt bepalen wat erin zit (en wat niet), kun je je kraampakket ook zelf samenstellen bij de drogist of apotheek. Dit kan goedkoper zijn, maar kost meer tijd en je moet goed weten wat je nodig hebt. Vraag je verloskundige om een lijst.

Kosten. Een standaard kraampakket kost tussen de 25 en 65 euro, afhankelijk van de leverancier en de inhoud. Luxe pakketten met extra's kunnen duurder zijn. De meeste zorgverzekeraars vergoeden een deel van de kosten vanuit het basispakket.

Wat voeg je zelf toe aan het kraampakket?

Het standaard kraampakket bevat de basis, maar er zijn een aantal dingen die je zelf in huis wilt hebben voor de kraamweek. Beschouw dit als je persoonlijke aanvulling op het officiële pakket.

Voor jezelf:

• Comfortabele ondergoed: ruimzittende katoenen slipjes (koop een paar maten groter dan normaal — je buik is niet direct terug na de bevalling en je draagt groot maandverband)
• Inlegkruisjes of extra kraamverband: je verbruikt meer kraamverband dan je denkt. Koop extra, voor de zekerheid
• Voedingsbh's: als je borstvoeding gaat geven, wil je comfortabele bh's zonder beugel
• Pijnstillers: paracetamol (veilig bij borstvoeding) voor naweeën, hechtingen of hoofdpijn. Overleg altijd met je verloskundige over welke pijnstillers je kunt gebruiken
• IJspacks: voor verlichting bij zwelling of pijn in het perineum na een vaginale bevalling
• Gezonde snacks en maaltijden: in de kraamweek heb je weinig tijd en energie om te koken. Vul je vriezer van tevoren met kant-en-klare maaltijden, en heb gezonde snacks binnen handbereik (noten, fruit, crackers, mueslirepen)

Voor de baby:

• Luiers maat 1: je kraampakket bevat geen luiers — die moet je zelf in huis hebben. Koop een pakje maat 1 en eventueel maat 2 (sommige grote baby's passen direct maat 2)
• Billendoekjes: parfumvrij en alcoholvrij. Of gebruik watten met water in de eerste weken
• Rompertjes en slaappakjes: maat 50-56, gewassen en klaargelegd
• Hydrofiele doeken: multifunctioneel als spuugdoek, dekentje, zonnescherm en verschoononderlegger
• Babybad of bademmertje: je kraamverzorgende baadt je baby en leert je hoe het moet

Voor het huishouden:

• Boodschappen: vul je voorraadkast. Houdbare producten, toiletpapier, wasmiddel, afwasmiddel, schoonmaakmiddelen. Je wilt de eerste weken niet naar de supermarkt moeten
• Wasmiddel voor babykleding: mild, ongeparfumeerd wasmiddel voor de gevoelige babyhuid
• Thee en koffie: je krijgt veel bezoek in de kraamweek. Zorg dat je voldoende in huis hebt

Tips voor een soepele kraamweek

Het kraampakket is een onderdeel van een bredere voorbereiding op de kraamweek. Hier zijn tips om die eerste dagen zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Bespreek verwachtingen met je kraamverzorgende. Bij de intake (rond week 34-36) bespreek je wat je van de kraamzorg verwacht. Hoe laat begint ze? Wat doet ze wel en niet? Hoeveel uur per dag krijg je? Zijn er speciale wensen of zorgen? Hoe beter je communiceert, hoe fijner de samenwerking.

Maak een bezoekplanning. Iedereen wil de baby zien. Maar de kraamweek is niet het moment voor dagenlange bezoekmarathons. Je hebt rust nodig om te herstellen, te wennen aan je baby en een voedingsritme op te bouwen. Spreek met je partner af hoe jullie het bezoek reguleren. Tip: laat je partner de gatekeeper zijn.

Vraag om hulp. De kraamweek is niet het moment om stoer te doen. Vraag familie of vrienden om boodschappen te doen, een maaltijd te brengen of een wasje te draaien. Mensen willen helpen — laat ze.

Luister naar je lichaam. Je hebt net een van de meest intense fysieke ervaringen van je leven achter de rug. Je lichaam heeft rust nodig. Lig veel, slaap wanneer je baby slaapt en doe niet meer dan nodig. De afwas kan wachten.

Leg de telefoon neer. Het is verleidelijk om eindeloos te googelen over elke scheet, huiltoon en huidvlekje van je baby. Maar dr. Google is geen verloskundige. Bij vragen of zorgen: bel je kraamverzorgende, verloskundige of het consultatiebureau. Dat zijn de professionals.

Bekijk ook onze complete babyuitzet checklist om zeker te weten dat je alles in huis hebt voor de komst van je baby. En vergeet niet om ook praktisch na te denken over de financiële kant — lees ons artikel over financieel plan voor je baby voor een realistisch overzicht van de kosten.

Het kraampakket is misschien niet het meest glamoureuze item op je baby-to-do-lijst. Het zit vol met maandverband, gaasjes en wegwerpondergoed — niet bepaald Instagram-waardig. Maar als je baby er is en je kraamverzorgende alles bij de hand heeft om jou en je kleintje goed te verzorgen, ben je blij dat je het op tijd hebt geregeld. Bestel het, leg het klaar, vergeet het — en focus op waar het echt om gaat: de komst van je baby.

Let op: dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Neem bij vragen over de kraamweek of je herstel altijd contact op met je verloskundige of kraamverzorgende.